Geçen hafta ilk direksiyon dersimi aldım. Aslında yıllardır ehliyetim var ama İstanbul trafiğinden biraz çekindiğim için, hiç direksiyon dersi almadığım ve araç kullanmaya ihtiyaç da duymadığım için ehliyetimi kullanma imkanım olmamıştı. Fakat artık korku bariyerini aşarak ben de trafiğe girme kararı aldım, bekleyin beni çok yakında aranızdayım 😊 Bir süre kendime iyi bir hoca aradım. En sonunda sahibinden’deprofesyonel bir sürüş hocası buldum; Burak hoca. İlk saatin sonunda Sancaktepe’de akan trafikte (tek tük araç vardı ama sonuçta akıyordu) otobüslere falan “bekleyeceksin aslanım yol benim” derken buldum kendimi. Bu özgüven nereden geliyor hayırdır diyeceksiniz. Cevap: Amigdala. Burak hoca daha derse başlamadan, sürüş alanına doğru yolda giderken yolda bana “Neden korkuyorsun?” diye sordu. Nasıl yani dedim. “Araba sürmekle ilgili neyden korkuyorsun? Yaşadığın kötü bir tecrübe oldu mu daha önce?” diye tekrarladı. Hiçbir şeydeeeenn diye cevapladım fakat daha üç saniye dolmadan ama diye cümleme devam ettim. O üç saniye içinde nelerden korktuğumu birden hatırladım, daha doğrusu o korkuları hissettim diyebilirim. “Yanımdan büyük araçların geçmesinden korkuyorum, önümdekinden değil ama arkamdaki aracın canını sıkmaktan korkuyorum, şerit değiştirirken bana çarpmalarından korkuyorum” diye başladım sıralamaya. Burak hoca başladı Amigdala’yı anlatmaya bana. Meğer uzun zamandır Amigdala üzerine okumalar yapıyormuş ve öğrencilerinin amigdalalarını yönetebilirse eğitimin başarılı olduğunu tespit etmiş. Peki nedir bu amigdala?
Amigdala (veya amigdal), beynin temporal lobunda bulunan badem şeklinde bir yapı grubudur ve limbik sistemin bir parçasıdır. Duyguların, özellikle korku, öfke ve tehdit algısının işlenmesinde hayati bir rol oynar. Ayrıca, hafıza, özellikle duygusal anılarla ilişkili hafıza, üzerinde de önemli bir etkisi vardır. Tehlikeli durumları hızlı bir şekilde algılamaya ve buna uygun tepki vermeye yardımcı olur.Duygusal olarak yüklü olayların hatırlanmasını sağlar ve bu olaylarla ilişkili anıların uzun süreli hafızaya kodlanmasına yardımcı olur. Sosyal etkileşimlerde duygusal ifadelerin yorumlanması ve buna uygun tepkilerin geliştirilmesinde de etkilidir.
Amigdalanın bozulması veya hasar görmesi, duygusal düzenlemede, korku tepkilerinde ve sosyal davranışlarda sorunlara yol açabilir. Örneğin, amigdala hasarı olan kişiler genellikle tehditleri algılamada veya uygun duygusal tepkiler vermede zorluk yaşayabilir. Trafikte amigdala, duygusal tepkilerin yönetiminde önemli bir rol oynar. Özellikle stres, öfke, korku veya tehdit algısı gibi duyguların devreye girdiği anlarda etkisini gösterir. Amigdala, trafikte bir tehdit algıladığında (örneğin, aniden önünüze çıkan bir araç ya da bir kazadan kaçma durumu), hızlı bir şekilde savaş ya da kaç tepkisini (fight or flight) devreye sokar. Bu tepki, tehlikeli durumlarda reflekslerin hızlanmasını ve çevreye daha duyarlı hale gelmenizi sağlar. Trafikte sıkışıklık, diğer sürücülerin hataları veya aceleci olma durumu amigdalanın öfke tepkisini tetikleyebilir. Örneğin, biri sizi sıkıştırdığında ya da kornaya bastığında, amigdaladan gelen sinyallerle hızlı bir şekilde sinirlenebilirsiniz. Amigdala, duyguların işlenmesinde de rol oynadığı için trafikte aceleci veya agresif kararlar almanıza yol açabilir. Örneğin, biri sizi solladığında öfkeye kapılarak hızlanma isteği bu tepkiyle ilişkilidir. Trafikteki riskli durumlar (örneğin kötü hava koşulları veya bir kazaya tanık olma), amigdalayı harekete geçirerek korku duygusunu tetikleyebilir. Yoğun trafik, klakson sesleri veya zaman baskısı amigdalayı sürekli olarak tetikler, bu da stres seviyesini artırır. Uzun süreli bu tetiklenme, duygusal tükenmeye ve karar verme mekanizmasının zayıflamasına neden olabilir.
Peki ne yapacağız? Burak hoca tek bir ey yapacağız dedi; “Derin nefes alacağız.” Nasıl yani? Bütün korkularımı, anksiyetemi, tükenmişliğimi derin nefes almak çözecektiyse, sadece trafik için değil bütün hayatım için derin nefes alırdım ben yıllardır. Nasıl derin nefes diye sordum. Sayısı fark etmez, diyelim ki 7 saniye boyunca burnundan yavaşça derin nefes al sonra da 7 saniye boyunca ağzından yavaşça nefes ver. Bunu 3-4 dakika boyunca yap, sonra nasıl hissettiğini bana söyle dedi. Yaptım. Ve inanır mısınız, benim “deniz kızı frekansı” dediğim bir moda girdim. Daha önce nasıl olduğunu bilmediğim şekilde çok huzurlu ve dikkatli bir ruh haline büründüğüm oluyordu. Hep o moda nasıl girdiğimi çözmeye çalışıyordum. Ona isim de vermiştim: Deniz kızı frekansı. Hani denizin altında kaldığınızda nasıl bir suskunluk hali olur. Sadece varsınızdır, başka bir ey yoktur. Sadece siz ve izleme kabiliyetiniz. Geri kalan her ey öteki dünyada, karada kalmıştır…
“Hocam bu benim deniz kızı frekansım. Nefesle oluyor muymuş hayretler içindeyim, şu an yanımızdan tır geçse bile korkmam, bütün araçlar bana aynı boyda görünüyor, hepsi küçücük oldu, yol yavaşladı” diye neler hissettiğimi anlatmaya çalıştım Burak hocaya. Tarifsiz bir huzur içindeydim. En acemi sürücü bile o modda direksiyona geçerse bence hiçbir endişesi, korkusu, telaşı kalmaz.
Sürüş alanına vardığımızda tekrar birkaç dakika 7-7 nefes alıp verdim. Ve yıllardır araba kullanıyormuşum gibiydim. Çok rahat çok profesyonel, bir saatin sonunda dediğim gibi “bekleyeceksin aslanım yol benim” derken buldum kendimi😊
Sonra amigdala üzerine biraz araştırma yapmaya başladım. Derin nefes alma ve sakinleşme tekniklerini uygulamanın, amigdalanın aşırı tetiklenmesini önlediği bilimsel olarak kanıtlanmış. Duygusal farkındalık çalışmaları da aynı şekilde işe yarıyormuş. Bulduğum birkaç tekniği size yazıyorum…
DUYGUSAL FARKINDALIK GELİŞTİRME
Duygusal farkındalık, hissettiğiniz duyguları tanımayı ve onların nedenlerini anlamayı içerir. Trafikte bu yaklaşım, öfke, korku veya sabırsızlık gibi duyguların tetiklenmesini erken fark ederek kontrol altına almanızı sağlar.
Adımlar:
1.Durumu Fark Et:
•Trafikte stresli veya öfkeli hissettiğiniz bir anı fark edin.
•Kendinize şu soruları sorun:
•Şu an hangi duyguyu hissediyorum? (Öfke, korku, sabırsızlık, vb.)
•Bu duyguya ne sebep oldu? (Korna sesi, sıkışıklık, acele etme, vb.)
2.Kendi Kendinize Konuşun:
•Duygunuzu kabul edin ve normal olduğunu kendinize hatırlatın. Örneğin:
•“Öfkeli hissediyorum çünkü biri aniden önüme geçti. Bu durum sinir bozucu ama tepki vermeme gerek yok.”
3.Duyguyu Yönetin:
•O an kendinize odaklanarak “Bu geçici bir durum” diye düşünün.
•Durumun sizin kontrolünüz dışında geliştiğini kabul edin.
4.Pozitif Yeniden Çerçeveleme:
•Durumu sakinleştirici bir perspektiften değerlendirin:
•“Bu sıkışıklık bana dinlenmek ve düşünmek için zaman kazandırabilir.”
DERİN NEFES ALMA TEKNİĞİ
Derin nefes almak, amigdalanın aşırı aktif olmasını engelleyerek sakinleşmenizi sağlar. Bu teknik parasempatik sinir sistemini aktive eder, kalp atış hızını ve stres seviyesini düşürür.
Adımlar:
1.Doğru Pozisyon:
•Araçtaysanız dik oturun, omuzlarınızı serbest bırakın. Trafikteyseniz, araç park halindeyse ya da uygun bir duraklama anında uygulayın.
2.4-7-8 Nefes Tekniği:
•Nefes Al (4 Saniye): Burnunuzdan yavaşça 4 saniye boyunca derin bir nefes alın. Karnınızın şiştiğini hissedin.
•Nefesi Tut (7 Saniye): Nefesi tutarak sakinleşmeyi hissedin.
•Nefes Ver (8 Saniye): Ağır ve kontrollü bir şekilde ağızdan 8 saniye boyunca nefes verin.
3.Tekrarla:
•Bu döngüyü 4-5 kez tekrar edin. Kısa sürede rahatlamayı fark edeceksiniz.
4.Trafik için Uyarlama:
•Eğer yoğun trafikteyseniz, 4-7-8 yerine basit bir 2 saniye nefes al – 4 saniye nefes ver ritmini uygulayabilirsiniz.
Bu Yöntemlerin Faydaları
•Trafikte öfke veya stresin artmasını engeller.
•Reflekslerinizi kontrol etmenize yardımcı olur.
•Duygusal tepkilerinizi düzenleyerek daha güvenli sürüş sağlar.
•Uzun vadede stresle başa çıkma becerinizi artırır.
Bu uygulamalar düzenli yapıldığında hem trafikte hem de günlük hayatınızda daha sakin ve dengeli bir ruh hali geliştirmenize yardımcı olur.
Bir Cevap Yazın