Yüzünüzün veya sesinizin kullanıldığı sahte bir içerikle karşılaştığınızda yalnızca “Bu görüntü gerçek değil” demek yeterli olmayabilir. Deepfake mağdurları için doğru bildirim kategorisini seçmek, bağlantıları kaydetmek ve arama motorlarıyla içerik platformlarına ayrı ayrı başvurmak önem taşıyor.
Hiç söylemediğiniz sözleri söylediğiniz bir video, adınıza açılmış sahte bir hesap veya yüzünüzün yerleştirildiği cinsel içerikli bir görüntü… Üretken yapay zekâ, kişilerin görüntü ve seslerini taklit etmeyi kolaylaştırırken bu içeriklerle mücadelede izlenecek yol da önem kazanıyor.
Siber güvenlik şirketi ESET, deepfake mağdurlarının içerik kaldırma taleplerinde kullanabileceği yöntemleri paylaştı. Şirketin bilgilendirmesinde, içeriğin yapay zekâyla üretildiğini belirtmenin yanında kişiye nasıl zarar verdiğinin de açıklanması gerektiği vurgulanıyor. Platformların resmî yardım sayfaları ise başvurunun içeriğin türüne göre farklılaşabildiğini gösteriyor.
İlk adım: Bağlantıları ve tehditleri kaydedin
ESET’in önerilerine göre, cinsel içerik içermeyen bir deepfake ile karşılaşıldığında sayfanın bağlantısı, paylaşımı yapan hesabın adı, içeriğin fark edildiği tarih ve saat ile eşlik eden açıklamalar kaydedilmeli. Uygun durumlarda ekran görüntüsü de alınabilir. Şantaj veya tehdit mesajları ile yapılan bildirimlerin kayıtlarını saklamak, sonraki başvuruların takibini kolaylaştırır.
Ancak çocukların cinsel istismarını tasvir eden içeriklerde aynı yöntem izlenmemeli. Bu tür görüntüleri indirmek, ekran görüntüsünü almak veya başkalarına göndermek yerine bağlantı ve hesap bilgileriyle ilgili platforma ve yetkili birimlere bildirim yapılmalı. Google da bu içeriklerin ekran görüntülerinin alınmaması ve paylaşılmaması gerektiğini belirtiyor.
İçeriği yayan kişiyle tartışmaya girmek, içeriğin daha fazla yayılmasına yol açabilir. Tehdit veya şantaj söz konusuysa platforma yapılan bildirim, kolluk birimlerine başvurunun yerini tutmaz.
Bildirimde yalnızca “yapay zekâ” demek yetmiyor
Sosyal platformlarda deepfake için her zaman ayrı bir bildirim düğmesi bulunmuyor. İçeriğin niteliğine göre kimliğe bürünme, taciz, dolandırıcılık veya rıza dışı mahrem görüntü kategorilerinden uygun olanın seçilmesi gerekebiliyor.
Başvuruda hangi görüntünün veya sesin taklit edildiği, paylaşımın neden yanıltıcı olduğu ve hangi zarara yol açtığı açıkça anlatılmalı. Menü adları uygulamanın sürümüne ve diline göre değişebileceğinden, platformun güncel yardım merkezindeki yönlendirmeler izlenmeli.
YouTube’un gizlilik kuralları, bir kişinin görünüşünü veya sesini gerçekçi biçimde taklit eden değiştirilmiş ya da sentetik içerikler için kaldırma talebine izin veriyor. Platform; kişinin tanınabilirliğini, içeriğin gerçekçiliğini, yapay üretim olduğunun açıklanıp açıklanmadığını ve parodi veya kamu yararı gibi unsurları değerlendiriyor. Başvuru, otomatik kaldırma garantisi anlamına gelmiyor.
Google’dan kaldırmak, internetten silmek değil
Google, kişilerle ilişkilendirilen gerçek veya sahte cinsel içerikler için arama sonuçlarından kaldırma başvurusu kabul ediyor. Görsel Arama’daki uygun sonuçlarda üç noktalı menüden kaldırma süreci de başlatılabiliyor; seçeneklerin kullanılabilirliği bölgeye ve hesaba göre değişebiliyor.
Ancak arama sonucunun kaldırılması, dosyanın yayımlandığı web sitesinden silindiği anlamına gelmiyor. Bu nedenle arama motoruna yapılan başvuruyla birlikte kaynak platforma veya siteye de kaldırma talebi iletilmesi gerekiyor. Cinsel içerik içermeyen deepfake’lerde ise olayın niteliğine göre kişisel bilgi, kimliğe bürünme veya hukuki kaldırma kanalları değerlendirilmelidir.
Mahrem deepfake’lere karşı dijital parmak izi
Yetişkinlere yönelik rıza dışı mahrem görüntüler için kullanılan StopNCII.org, görüntü veya videodan cihaz üzerinde “hash” adı verilen dijital bir parmak izi üretiyor. Görüntünün kendisi yerine bu parmak izi katılımcı şirketlerle paylaşılıyor. Platformlar eşleşmeleri kendi kuralları kapsamında değerlendirerek işlem yapabiliyor.
Hizmetin sık sorulan sorular bölümüne göre, kişinin kendisini tasvir eden ve erişebildiği çıplak veya yarı çıplak deepfake görüntüler de kapsama girebiliyor. Bununla birlikte araç, bütün interneti tarayıp içeriği her yerden silemiyor; kapsamı katılımcı platformlarla sınırlı.
Çocuklar için farklı bir başvuru yolu
ABD Ulusal Kayıp ve İstismara Uğrayan Çocuklar Merkezi’nin hizmeti Take It Down, kişinin 18 yaşından küçükken çekilmiş çıplak, kısmen çıplak veya cinsel içerikli görüntülerinin yayılmasını sınırlamaya yardımcı oluyor. Başvuran kişi bugün yetişkin olsa da görüntüdeki yaşı belirleyici.
Sistem, cihazda zaten bulunan dosyadan dijital parmak izi oluşturuyor; görsel veya video cihazdan ayrılmıyor. Kuruluş, sırf başvuru yapmak amacıyla görüntünün indirilmemesi, paylaşılmaması veya başkasından istenmemesi gerektiğini özellikle vurguluyor. Hizmet yalnızca katılan platformların herkese açık ya da şifrelenmemiş alanlarında çalışıyor.
48 saat kuralının kapsamına dikkat
ABD’de TAKE IT DOWN Yasası kapsamında, kapsama giren platformların geçerli bir kaldırma talebi aldıktan sonra rıza dışı mahrem görüntüleri ve bilinen özdeş kopyalarını 48 saat içinde kaldırması gerekiyor. Federal Ticaret Komisyonu (FTC), bu yükümlülüklere ilişkin denetimin 19 Mayıs 2026’da başladığını duyurdu.
Bu düzenleme, her ülkedeki her deepfake için geçerli evrensel bir 48 saat garantisi anlamına gelmiyor. İçeriğin türü, platformun kapsamı ve uygulanacak hukuk, izlenecek yolu değiştiriyor.
Talep sonuçsuz kalırsa kayıtları bir araya getirin
İçerik kaldırılmadığında önceki başvuru numaraları, bağlantılar ve verilen yanıtlar bir araya getirilerek platformun itiraz veya gizlilik kanallarına başvurulabilir. Kaynak web sitesinin hukuk ya da gizlilik iletişim adresine, içeriğin kişiyi nasıl tasvir ettiğini ve neden kaldırılmasının istendiğini açıklayan yazılı bir talep gönderilebilir.
ESET’in bilgilendirmesinde öne çıkan yaklaşım, başvuruları tek bir kanalla sınırlamamak: Kaynak site, sosyal platform ve arama motoruna ayrı ayrı bildirim yapmak, hem yayılımı hem de içeriğin bulunabilirliğini azaltmaya yardımcı olabilir. Türkiye’deki mağdurlar için de tehdit, şantaj veya istismar iddialarında kolluk birimlerine ya da Cumhuriyet başsavcılığına başvurmak ve olayın özelliklerine göre hukuki destek almak önem taşıyor.
Bir Cevap Yazın